Ba Xian

Paz, Haz 8, 2008

sekiz ölümsüzler

zhang guo-lao, zhong-li quan, han xiang-zi, he xian-gu, lan cai-he, li tie-guai, lü dong-bin, cao guo-jiu.

zhang guo-lao : (canğ guo-lav)

zhang, sekiz ölümsüzden biridir. insana dönüşen bir yarasa olduğu varsayılır. diğer bir efsane de, her zaman yanında olan, üzerine bindiği zaman günde bin mil yolculuk edebildiği bir beyaz eşek olduğu anlatılır. istediği yere vardığında, eşeği bir kağıt parçası gibi katlar ve çantasına koyardı. gerçek şekline geri döndürmek istediği zaman ise, zhang’ın tek yapması gereken katlanmış eşeğe ağzından bir kaç damla su püskürtmekti. zhang’ın simgesi, ‘balık davulu’ (yu-gu) olarak adlandırılan uzun bambu asadır. asanın içerisinde halkayla birleştirilmiş iki çubuk vardır ve asa ses çıkarmak için kullanılabilir. zhang elinde iki davul tokmağıyla da tasvir edilir. zhang anlatısının ilk defa 7. yüzyılın başlarında ortaya çıktığı ve shanxi bölgesinde olduğu varsayılır. modern bir masalda onun aslen bir oduncu olduğu anlatılır. masalın devamında, rüyasındaki çağrıya uyarak bir körü üstünde, kendisine ölü balıkları canlandıran bir hap veren li tie-guai ile karşılaşır. diğer balıkçılar kendisinden bu hapı çalmaya çalışmalarına rağmen, zhang hapı yutar ve ölümsüz olur.

zhong-li quan : (cunğ-li çüan)

zhong-li sekiz ölümsüzden biridir. ölüleri hayata döndürmek için kullandığı yelpazesi sayesinde tanınabilir. resimlerinde çoğu zaman yelpazenin yerini kuştüyünden bir tozluk alır. çoğu zaman karnı açık tasvir edilir. efsaneye göre zhong-li han hanedanı zamanında yaşamış ve ‘altın zincifre büyük sihri’ni (filozof taşı) keşfetmiştir. cıvayı eritebilir, kurşunu yakabilir ve her ikisini sarı ve beyaz gümüşe dönüştürebilirdi. ve nihayet havada uçabilirdi. bir halk romanına göre, kuzey çin’e hükmeden liao halkına karşı song hanedanı (960-1278) adına savaşmıştır. bir diğer ölümsüz li dong-bin liaoların tarafını tutmuş ancak zhong-li’ye yenik düşmüştür. bir tiyatro oyununda zhong-li, lü dong-bin hakkında bir davada karar vermek üzere hakim olarak karşımıza çıkar. bu iki ölümsüz birbirleri ile çok yakından ilişkilidir.

han xiang-zi : (han şyanğ-dzi)

han, tarihi bir şahsiyettir - ünlü bilgin han yu’nun (768-824) yeğenidir. ix. yüzyılın başlarında yaşamış ve bilge ve ulu kişi lü dong-bin ile birlikte çalışmak için toplum hayatından çekilmiştir. han’ın istediği zaman, bitkileri büyütebildiği ve çiçekleri açtırabildiği söylenirdi. sekiz ölümsüzden biri olmuştur. simgesi flüttür.

he xian-gu : (hğı şyen-gu)

he xian-gu sekiz ölümsüzden biridir ve aralarındaki tek kadındır. simgesi lotustur, bazen şeftalidir. bir cin tarafında saldırıya uğramış ve sekiz ölümsüzden biri olan lü dong-bin tarafından kurtarılarak, bu gruba dahil edilmiştir. efsaneye göre: ‘hiçbir zaman evlenmemeye yemin etmişti ve üvey annesi onunla ne yapacağını bilemez haldeydi. bir gün pilav pişirirken büyükbaba lü geldi ve onu kurtardı. göğe yükselirken elinde hala kaşığını tutuyordu.’ (richard wilhelm, bir anlatıdan aktarma)

lan cai-he : (lan tsay-hğı)

lan cai-he sekiz ölümsüzden biridir: kimi zaman bir kadın, kimi zaman çift cinsiyetlidir. amblemi, meyve veya çiçek sepetidir ve ya ender olarak bir flüt veya kasedir.

tuhaf harikulade olaylar, garip kişiler ve tanrısal masallar derlemesi olan tai-ping guang ji’ye (978) göre lan cai-he yırtık pırtık bir mavi elbise giyerdi. çoğu zaman pazar yerlerinde görülür ve bazen de sadece ayakkabısının tekini giyerdi. gezgin şarkıcıların koruyucu tanrısıdır.

diğer bir geleneğe göre lan, şarkılarında gelecek hakkında kehanetlerde bulunan bir kadın şarkıcıydı.

li tie-guai : (li tye-guay)

demir koltuk değnekli li, sekiz ölümsüzden biridir. bir gün uyurken ruhunun uzaklaşıp dolaşmasına izin vermiş ve öğrencileri onu bulduklarında ölmüş zannedip, vücudunu yakmışlar. ruhu geri döndüğünde, içine gireceği bir vücut bulamamış; bunun üzerine, li etrafta uygun bir vücut aramış ve hasta bir dilencinin vücudunu seçmiştir. ve böylece, sakat bir bacağı olmuştur.

bu öykünün bir diğer yorumundaysa yengesi, li’nin dağlarda geçirdiği sürede gerçekten sihirli güçlere sahip olup olmadığını kendi gözleri ile görmek istemiştir. li, ona görecekleri hakkında hiç kimseye bir şey anlatmamasını söylemiş ve ardından ocağın altına ayağını uzatıp, pilav pişirmek için ocağı yakmıştır. yengesi dilini tutamamış ve li o zamandan beri sakat kalmıştır.

li’nin simgesi, içinden bir yarasanın kurtulup kaçtığı iksir şişesidir. xi-wang-mu’nun, li’nin bacağındaki apseyi tedavi ettiği ve ona ölümsüz olma sanatını öğrettiği söylenir.

lü dong-bin : (lü dunğ-bin)

lü sekiz ölümsüzden biridir: simgesi canavarları öldürmek için kullandığı kılıcıdır. sekiz ölümsüz arasında saygıdeğer bir yeri ve hakkında bir çok efsane vardır. tang döneminde yaşamış olduğu söylenir: ancak kimilerine göre song hanedanı döneminde, eski bir tarihte yaşamıştır. iki popüler roman, gücünü on işle nasıl ispat ettiğini konu eder. bunların en bilineni, bir gün bir handa içtiğini ve hiçbir ödeme yapmadığını anlatır. ödeme yapmak yerine, hanın duvarına iki tane dans eden turna kuşu çizer. bunlar o denli ünlü olur ki hancının müşterisi artar ve hancı çok para kazanır. ancak lü dong-bin’in borcu sıfırlandığında turnalar duvardan uçup gider.

buna benzer bir öykü, bit su kuyusunu bir süre için şarap üreten bir kuyuya dönüştürmesini anlatır. bir diğerinde, hancı şarabı ısıtırken, lü dong-bin beraber içtiği arkadaşının, tüm hayatını bir rüyada görmesini sağlar (sarı darı rüyası).

daha sonraları ölümsüzlerden bir olacak olan he xian-gu ile flört eder. ‘ilahi beyaz şakayık’ adlı fahişe tarafından baştan çıkarılır, yani uzun bir aşk mücadelesi sonunda onu ‘yener’. song hanedanıyla kuzey çin’in bazı bölgelerine hükmeden liao hanedanı arasındaki çatışmalardan birinde lü, liao tarafını tutarken sekiz ölümsüzden bir diğeri li tie-guai, çinlilerin tarafını tutmuştur. lü, berberlerin koruyucu tanrısıdır.

cao guo-jiu : (tsav guo-jiu)

sekiz ölümsüzden biridir. her zaman saray giysileri içinde tasvir edilir, çoğu zaman elinde bir resmi asa veya kastanyet tutar. adındaki guo-jiu eki, ‘imparatorun dayısı’ olduğunu gösterir. efsaneye göre: ‘çocukluğundan itibaren gizemi (dao) sevmiştir. onun için zenginlik ve ün, tozla aynı değerdeydi.’ (richard wilhelm çevirisi)

cao guo-jiu, aktör veya aktrislerin koruyucu azizidir.

Etiketler: bambu, bir, cao guo, davul, efsane, filozof, gibi, hap, hayata, ilk, lao, lav, li tie, liao, olur, quan, tasvir, uzun, veren, yere